Chế độ ăn cho người viêm loét dạ dày giúp kiểm soát cơn đau hiệu quả

Dinh dưỡng là yếu tố tác động trực tiếp đến các bệnh lý tiêu hóa nói chung và dạ dày nói riêng. Vì vậy bên cạnh điều trị y tế, nên xây dựng chế độ ăn khoa học cho người bị viêm loét dạ dày nhằm hỗ trợ kiểm soát cơn đau, bảo vệ ổ loét và làm giảm hoạt động bài tiết dịch vị.

Chế độ ăn cho người viêm loét dạ dày
Hướng dẫn xây dựng chế độ ăn cho người bị viêm loét dạ dày

Tầm quan trọng của chế độ ăn với bệnh viêm loét dạ dày

Viêm loét dạ dày là tình trạng niêm mạc dạ dày bị viêm, tổn thương và loét do tăng tiết dịch vị quá mức. Bệnh lý là một trong những vấn đề tiêu hóa thường gặp ở người trưởng thành và người cao tuổi.

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra loét dạ dày như nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, lạm dụng thuốc giảm đau kháng viêm, căng thẳng, tự miễn, chế độ ăn bừa bãi,… Trong đó chế độ dinh dưỡng không lành mạnh là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất.

Thói quen bỏ bữa, ăn uống thất thường, dung nạp quá nhiều rượu bia, đồ uống chứa chất kích thích, thức ăn chứa nhiều gia vị và dầu mỡ có thể thúc đẩy hoạt động bài tiết dịch vị và tăng hoạt động co bóp của dạ dày. Các tác động này khiến lớp bảo vệ niêm mạc bị phá vỡ, tạo điều kiện cho dịch vị ăn mòn và gây loét các mô dạ dày.

Chế độ ăn cho người viêm loét dạ dày
Thói quen ăn uống thiếu khoa học có thể kích thích cơn đau dạ dày, buồn nôn, ợ hơi, đầy bụng,…

Chính vì vậy bên cạnh các biện pháp y tế, người bị viêm loét dạ dày nên thay đổi các thói quen xấu và xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp. Một chế độ ăn hợp lý có thể điều hòa hoạt động co bóp của dạ dày, trung hòa dịch vị axit, giảm đau thượng vị và hỗ trợ làm liền vết loét ở niêm mạc.

Trên thực tế, người có chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt khoa học và tích cực trong quá trình điều trị thường có đáp ứng tốt, bệnh thuyên giảm nhanh và ít tái phát. Ngược lại những trường hợp chỉ tập trung sử dụng thuốc, không ăn uống điều độ, hút thuốc lá và thức khuya thường không đạt được hiệu quả điều trị cao.

Thiết lập chế độ ăn khoa học cho người viêm loét dạ dày

Khác với người khỏe mạnh, người bị viêm loét dạ dày thường dễ phát sinh cơn đau, ợ nóng, khó chịu, đầy hơi,… khi ăn uống. Vì vậy để xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp nhằm kiểm soát cơn đau và hạn chế tiến triển của bệnh, cần nắm rõ nguyên tắc và các loại thực phẩm nên – hạn chế bổ sung.

1. Nguyên tắc ăn uống

Người bị viêm loét dạ dày và mắc các vấn đề liên quan đến tiêu hóa nên tuân thủ các nguyên tắc ăn uống sau:

  • Tăng cường thực phẩm lành mạnh: Ngoài tác dụng cung cấp dinh dưỡng và năng lượng để hoạt động, thành phần trong một số loại thực phẩm còn có tác dụng giảm viêm, ức chế vi khuẩn và thúc đẩy phục hồi niêm mạc hư tổn. Vì vậy trong thời gian điều trị, nên ưu tiên sử dụng các nhóm thực phẩm lành mạnh.
  • Hạn chế một số loại đồ uống và thực phẩm: Bên cạnh nhóm thực phẩm lành mạnh, một số loại thực phẩm và đồ uống có thể khiến dạ dày tăng tiết dịch vị và làm nghiêm trọng hiện tượng loét niêm mạc.
  • Chia nhỏ bữa ăn: Người bị viêm loét dạ dày nên chia thành 4 – 5 bữa nhỏ nhằm làm giảm áp lực lên dạ dày, giảm cơn đau thượng vị và một số triệu chứng đi kèm. Hơn nữa, chia nhỏ bữa ăn còn giúp dạ dày vận hành tốt, hấp thu tối đa hàm lượng dinh dưỡng và hạn chế tình trạng trào ngược thực quản.
  • Chú ý phương thức chế biến: Để đảm bảo dinh dưỡng của thực phẩm và tránh gây ảnh hưởng đến hiện tượng viêm loét niêm mạc, bạn nên chú ý phương thức chế biến. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, chế biến món ăn ở dạng hấp, luộc, nấu súp, canh và cháo có thể làm giảm áp lực lên dạ dày và cơ quan tiêu hóa. Ngược lại, các hình thức chế biến như nướng, chiên xào, sấy thường kích thích hoạt động co bóp dạ dày và khiến bệnh chuyển biến nghiêm trọng hơn.
Chế độ ăn cho người viêm loét dạ dày
Người gặp vấn đề về dạ dày nên ưu tiên các phương thức chế biến như súp, canh, luộc hoặc hấp
  • Không nên để bụng đói hoặc ăn quá no: Tình trạng ăn quá no hoặc để bụng quá đói có thể làm tăng áp lực lên dạ dày, kích thích hoạt động co bóp và bài tiết dịch vị. Do đó, bạn nên chia nhỏ bữa ăn và mỗi bữa cách nhau khoảng 3 giờ đồng hồ.
  • Ăn chậm nhai kỹ: Thức ăn được nhai kỹ giúp dạ dày dễ tiêu hóa và có thể làm giảm một số triệu chứng thường gặp như đầy bụng, khó tiêu, đau thượng bì,… Ngoài ra, thói quen ăn uống từ tốn còn giúp cơ quan tiêu hóa vận hành tốt và hấp thu tối đa thành phần dinh dưỡng.
  • Không nên thực phẩm sống: Thực phẩm sống chứa hàm lượng dinh dưỡng cao và vị tươi ngon hơn so với thực phẩm đã chế biến. Tuy nhiên khi bị viêm loét dạ dày, bạn cần tránh dùng các thực phẩm sống. Ký sinh trùng và một số vi khuẩn trong các loại thực phẩm này có thể xâm nhập và gây nhiễm trùng vết loét.
  • Tránh vận động sau khi ăn: Sau khi dùng bữa, bạn nên nghỉ ngơi trong ít nhất 30 phút và hạn chế vận động mạnh. Vận động ngay sau khi ăn có thể khiến dạ dày co bóp quá mức, dẫn đến tình trạng đau thượng vị, ợ hơi, ợ nóng, khó tiêu và chướng bụng.

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, cần thay đổi một số thói quen xấu như hút thuốc lá, làm việc quá mức, căng thẳng kéo dài, thức khuya,…

2. Các loại thực phẩm nên bổ sung

Bổ sung thực phẩm lành mạnh có thể làm giảm áp lực lên dạ dày, hạn chế hoạt động bài tiết axit và cải thiện các triệu chứng do viêm loét dạ dày gây ra. Các loại thực phẩm người bị viêm loét dạ dày nên bổ sung, bao gồm:

– Thực phẩm có vị ngọt tự nhiên và chất béo lành mạnh:

Chất béo và vị ngọt tự nhiên trong các loại thực phẩm có thể hạn chế hoạt động tiết axit ở thành dạ dày. Do đó bạn nên bổ sung các loại thực phẩm chứa chất béo lành mạnh và vị ngọt tự nhiên như bơ, cá hồi, cá thu, mật ong, mật mía, lựu, dưa hấu, đu đủ, dầu ô liu,… vào chế độ ăn hàng ngày.

Bổ sung các loại thực phẩm này thường xuyên có thể giảm cơn đau thượng vị sau khi ăn, hạn chế đầy bụng, khó tiêu và làm chậm quá trình ăn mòn niêm mạc.

– Thực phẩm chứa nhiều tinh bột:

Tinh bột không chỉ cung cấp nguồn năng lượng dồi dào cho cơ thể mà còn hỗ trợ điều trị các vấn đề về tiêu hóa. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, nhóm thực phẩm giàu tinh bột có tác dụng bao phủ và bảo vệ niêm mạc dạ dày. Từ đó làm giảm kích thước ổ viêm, ngăn ngừa nhiễm trùng và hỗ trợ kiểm soát triệu chứng của bệnh.

Chế độ ăn cho người viêm loét dạ dày
Hàm lượng tinh bột trong yến mạch có khả năng bảo vệ và phục hồi ổ loét ở niêm mạc dạ dày

Các loại thực phẩm chứa nhiều tinh bột bạn có thể bổ sung, bao gồm gạo, bột sắn, yến mạch, gạo lứt, lúa mì, khoai lang, khoai tây,…

– Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa:

Các thành phần chống oxy hóa có tác dụng triệt tiêu gốc tự do, giảm viêm và bảo vệ tế bào. Dung nạp nhóm thực phẩm này thường xuyên có thể cải thiện hiện tượng viêm loét niêm mạc, tăng tốc độ hồi phục của các mô tổn thương và làm chậm tiến triển của bệnh.

Người bị viêm loét dạ dày có thể bổ sung một số loại thực phẩm chứa nhiều chất chống oxy hóa như yến mạch, cá hồi, quả bơ, lựu, hạt hạnh nhân, dầu ô liu, cải xoăn, cà rốt, rau bina,…

– Rau xanh:

Rau xanh được khuyến khích bổ sung vào chế độ ăn hàng ngày đối với người gặp vấn đề về đường tiêu hóa nói chung và dạ dày nói riêng. Nhóm thực phẩm này chứa nhiều chất xơ, nước, vitamin và khoáng chất, có tác dụng điều hòa nhu động ruột và hoạt động co thắt ở dạ dày.

Chế độ ăn cho người viêm loét dạ dày
Rau xanh có độ pH kiềm giúp trung hòa dịch vị dạ dày và điều hòa nhu động ruột

Bên cạnh đó, rau xanh còn có độ pH kiềm giúp làm dịu cơn đau thượng vị và trung hòa lượng axit dạ dày dư thừa. Bổ sung nhóm thực phẩm này thường xuyên còn có thể giảm một số vấn đề thường ở đường tiêu hóa như táo bón, ăn không ngon, bụng chướng, đầy hơi, ợ nóng và buồn nôn. Các loại rau tốt cho người bị viêm loét dạ dày, bao gồm đậu bắp, rau cải, rau mồng tơi, giá đỗ, rau khoai, cải thảo, rau đay,…

– Uống nước lọc và nước trà loãng:

Ngoài việc bổ sung thực phẩm lành mạnh, bạn nên cung cấp đủ 2 – 2.5 lít chất lỏng/ ngày bằng cách dùng nước lọc hoặc nước trà loãng. Nước lọc có tác dụng làm mềm thức ăn, giảm áp lực lên dạ dày và hỗ trợ trung hòa lượng dịch vị dư thừa. Trong khi đó, trà loãng có thể kích thích hoạt động tiêu hóa, giảm viêm và giúp phục hồi các mô bị loét.

Người bị viêm loét dạ dày nên bổ sung trà xanh, trà bạc hà, trà mật ong, trà hoa cúc, trà atiso,… Hoặc có thể dùng thêm nước ép từ rau xanh và trái cây để tăng cường sức khỏe và hệ miễn dịch.

3. Nhóm thực phẩm và đồ uống cần hạn chế

Bên cạnh nhóm thực phẩm nên bổ sung, người bị viêm loét dạ dày cần hạn chế các loại thức uống và đồ uống sau:

– Thực phẩm chứa nhiều axit:

Các loại thực phẩm chứa nhiều axit như chanh, giấm, đồ muối, xoài chua,… thường khiến thành dạ dày tiết nhiều dịch vị và co bóp quá mức. Dung nạp các loại thực phẩm này thường xuyên có thể kích thích vết loét, gây đau thượng vị, đầy bụng, khó tiêu và buồn nôn sau khi ăn. Ngoài ra, thực phẩm chứa nhiều axit còn gây ợ hơi, ợ nóng và làm tăng nguy cơ bị trào ngược dạ dày thực quản.

– Muối và gia vị cay nóng:

Sau khi được dung nạp, natri trong muối sẽ chuyển đổi thành nitrosamine – thành phần gây kích ứng và tổn thương niêm mạc dạ dày. Vì vậy, bạn cần hạn chế các món ăn chứa nhiều muối như xúc xích, thịt nguội và các loại thực phẩm chế biến sẵn. Bên cạnh đó, cần gia giảm lượng muối khi chế biến món ăn để tránh ảnh hưởng xấu đến tiến triển của bệnh viêm loét dạ dày.

Chế độ ăn cho người viêm loét dạ dày
Dùng các loại gia vị cay nóng có thể gây đầy hơi, khó chịu và nóng rát dạ dày

Ngoài ra, bạn cũng cần hạn chế dùng các loại gia vị cay nóng như ớt, tiêu và tỏi. Các loại gia vị này có thể khiến dạ dày nóng rát, vết loét bị ăn sâu và lan tỏa rộng. Hơn nữa, gia vị cay nóng còn gây ợ hơi, ợ nóng, đầy bụng và tiêu chảy.

– Rượu bia và cà phê:

Cồn và caffeine trong rượu bia và cà phê có thể làm tăng hàm lượng axit trong dạ dày khiến niêm mạc bị tổn thương, sưng viêm và loét nghiêm trọng. Ngoài ra, thói quen dùng rượu bia thường xuyên còn gây ăn mòn thực quản, tổn thương gan và mạch máu.

– Trái cây chưa chín:

Các loại trái cây chưa chín hoàn toàn như chuối xanh, cóc, ổi, đu đủ,… thường khó tiêu hóa do chứa nhiều mủ và tannin. Dùng các loại thực phẩm này có thể khiến dạ dày phải hoạt động liên tục, dẫn đến tăng tần suất co bóp và bài tiết nhiều dịch vị.

Xây dựng chế độ ăn khoa học cho người viêm loét dạ dày có thể làm giảm áp lực lên hệ tiêu hóa, hạn chế bài tiết dịch vị và làm chậm tiến triển của bệnh. Tuy nhiên bên cạnh yếu tố dinh dưỡng, bạn cần chú ý sinh hoạt điều độ, thay đổi một số thói quen xấu và tuân thủ các biện pháp điều trị được bác sĩ chỉ định.

Click xem thêm

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *